Uitgangspunten mantelzorg

Het huidige beleid van de overheid is erop gericht dat mensen langer thuis blijven wonen. De toegang tot verpleeg- en verzorgingshuizen wordt in een korte tijdspanne geconfronteerd met nieuwe regels geconfronteerd. Daardoor wordt de zorg van naasten in de eigen kring nog belangrijker. Daarom deelt de PCOB onderstaande vijf uitgangspunten zoals die ook zijn geformuleerd door Mezzo, de landelijke vereniging voor mantelzorg en vrijwilligerszorg.

De PCOB wil dit samen met andere ouderenorganisaties invulling geven door te lobbyen voor goede ondersteuning voor cliënten, maar ook goede mantelzorgondersteuning en zeggenschap voor mantelzorgers. Dat houdt het volgende in:


“De mantelzorger bepaalt zelf in welke mate hij of zij mantelzorger wil of kan zijn”
Mantelzorg is niet iets waar je voor kiest, maar het komt op je pad. De mate waarin je zorgtaken wilt gaan en blijven vervullen zou een keuze moeten zijn. Ook staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Martin van Rijn bevestigt (2013) dat hij mantelzorg niet verplicht wil stellen.

Voor een groot deel van de 750.000 mantelzorgers die langdurig en intensief zorg bieden (langer dan drie maanden en meer dan 8 uur per week) wordt het te zwaar. Zij raken (over)belast. Daarbij moet het ook mogelijk zijn dat de mantelzorger, die zware taken vervult, wordt verlicht door het bieden van hulp.


“Mantelzorgers moeten hun taken tijdelijk kunnen overdragen aan derden”
De bereidheid van mantelzorgers om (meer) zorg op zich te nemen kan worden bevorderd door goede voorwaarden en steun te bieden. Voor veel mensen geldt dat zij wel zorg op zich willen nemen, mits dit redelijkerwijs in hun leven en maatschappelijke participatie (arbeid, scholing, vrije tijd) in te passen is en zij er niet geheel alleen voor hoeven te staan.

Ouderen die kwetsbaar en/of licht dementerend zijn kunnen vaak niet alleen thuis blijven. Er is iemand nodig die op hen past en voor hen zorgt. Onderzoeken en rapporten geven steeds opnieuw aan dat voor veel mantelzorgers het bestaan van tijdelijke opvang of het overdragen van de zorg, respijtzorg genoemd, gewenst en nodig is om het vol te kunnen houden.

Respijtzorg
Er bestaan op dit moment verschillende vormen van respijtzorg, maar in de praktijk blijkt het te schorten aan aanbod, bekendheid, diversiteit, kwaliteit en omvang van de voorzieningen. Dagopvang vervult een functie voor respijt, maar door de hervormingen in de zorg maakt de PCOB zich grote zorgen over de toegankelijkheid en het aanbod van deze vormen van respijtzorg.

Zekerheid is ook van grote betekenis als het gaat om de vraag wie zorg overneemt als de mantelzorger ziek wordt of om andere redenen onverwacht uitvalt. Noodzakelijk is dat er goede voorzieningen komen om in noodgevallen een logeermogelijkheid aan te bieden. In de praktijk blijkt dat het bestaan van deze noodopvang ertoe leidt dat mensen mantelzorg langer kunnen volhouden.


“Mantelzorgers hebben recht op goede ondersteuning”
Steeds opnieuw blijkt dat goede persoonlijke ondersteuning van mantelzorgers ertoe leidt dat mantelzorgers met meer voldoening en duurzamer kunnen blijven zorgen. Allereerst is het noodzakelijk dat goede informatie beschikbaar is en dat professionele aanbieders in zorg- en welzijn hun aanbod goed afstemmen op de wensen en de mogelijkheden van de mantelzorger. Daarnaast hebben mantelzorgers specifieke, voor hen toegeruste, ondersteuning nodig. Welke steun gewenst wordt kan per persoon en situatie verschillen. Soms is het tijdelijk kunnen overdragen van zorg voldoende (zie vorig punt). Soms is lotgenoten contact gewenst, of is aandacht nodig voor invulling van (gezamenlijke) ontspanningsactiviteiten om “bij te tanken”. Soms is tijdelijke gerichte steun gewenst om de balans in zorg, werk en verdere activiteiten te (her)vinden en behouden, met de nodige bemiddeling naar zorg en dienstverleningsmogelijkheden van buiten.


“De mantelzorger moet betaald werk en zorg goed kunnen combineren”
Veel mantelzorg wordt gegeven door mensen die ook een betaalde baan hebben. Zeker nu langer doorwerken en toenemende arbeidsparticipatie van vijftigplussers zijn maatregelen nodig om werk en mantelzorg goed te kunnen combineren.

De PCOB is dan ook blij met het initiatief van de bewindspersonen van de Ministeries van VWS en Sociale Zaken om een ‘arbeid en zorg-top’ te organiseren en maatregelen aan te kondigen , o.a. in de nieuwe Wet Arbeid en Zorg. Ook de bijstandswet is inmiddels aangepast zodat mensen met een Bijstandsuitkering die mantelzorg verlenen vrijgesteld kunnen worden van de sollicitatieplicht. Mantelzorg is dan net als vrijwilligerswerk een tegenprestatie voor het ontvangen van een uitkering.


“De mantelzorger is een partij in de zorg en moet zeggenschap kunnen hebben”
Bij de invoering van de nieuwe Wmo moeten mantelzorgers veel meer invloed kunnen hebben op welke zorg en ondersteuning wordt geboden. Zo is het van groot belang dat aanbieders, de gemeenten, zorgverzekeraars die gezamenlijk verantwoordelijk worden voor een samenhangend aanbod van hulp en ondersteuning aandacht voor mantelzorgers integraal meenemen als het gaat om ontwikkeling en verbetering van zorg en ondersteuning.
Er mag echter niet vanuit gegaan worden dat dit vanzelf gaat.

Wilt u meedenken en de standpunten van de PCOB helpen vorm te geven?
Geef u dan op voor de netwerkgroep Zorg, Welzijn en Wonen. U ontvangt regelmatig de nieuwste informatie over dit thema en wordt gevraagd uw mening te geven op zaken rondom deze belangrijke onderwerpen. Informatie, die u vanuit de landelijke standpunten ook kunt gebruiken voor de lokale lobby in uw burgerlijke gemeente, waar steeds meer taken vanuit de landelijke overheid worden neergelegd. Geef u op door uw naam en e-mailadres door te geven aan secretariaat@pcob.nl ovv netwerkgroep ZWW/Zorg

Nieuws

Onderzoek naar vaccinatiebereidheid van ouderen

Mensen boven de 65 zijn vaker geneigd zich te laten vaccineren dan mensen tussen de 50 en 65 jaar. Vooral wanneer zij hiertoe het advies hebben gekregen van de huisarts. Dat blijkt uit het promotieonderzoek ‘Gezond ouder worden: de vaccinatiebereidheid van 50 plussers’ van Renske Eilers. [..]

Lees verder

Haagse update: goed nieuws voor mantelzorgers en cliëntondersteuners

In de Tweede Kamer werden dinsdag 13 juni vier moties aangenomen over mantelzorg en cliëntondersteuning. Dat is goed nieuws voor veel senioren. “Het is mooi om te zien dat een meerderheid in de Tweede Kamer het belang van deze onderwerpen erkent,” zegt Manon Vanderkaa, directeur van KBO [..]

Lees verder