Afdeling Doesburg
Dhr. H.W. Lensink (Henk)
E: hwlensink@gmail.com

Knelpunten in zorg en ondersteuning

Senioren ervaren grote knelpunten
Ouderen met een kwetsbare gezondheid, hun naasten en zorgverleners lopen tegen grote knelpunten aan in de zorg en ondersteuning. Ouderen hebben veel meer hulp en ondersteuning nodig dan dat buren, familie en vrienden kunnen bieden. Ook ontbreken volgens ouderen en naasten passende hulp en hulpmiddelen van de gemeente, en zijn er te weinig woonplekken die aansluiten bij de zorg en ondersteuning die kwetsbare ouderen nodig hebben. Dat blijkt uit een onderzoek dat Patiëntenfederatie Nederland uitvoerde in samenwerking met onder andere KBO-PCOB.
Sociaal netwerk onvoldoende
Ouderen, naasten en zorgverleners zeggen dat er nu teveel vanuit wordt gegaan dat het sociale netwerk wel een deel van de zorg kan leveren. Maar dat is niet zo. 71% van de zorgverleners geeft dit als knelpunt aan. 40% van de ouderen ervaart dat zij veel meer hulp en ondersteuning nodig hebben dan dat buren, familie en vrienden in de praktijk kunnen bieden. Ook sluit de woonomgeving van ouderen vaak niet aan op wat zij nodig hebben. Dat meldt ruim een kwart van de ouderen en naasten. Zij zouden graag in een veilige omgeving wonen, in aanleunwoningen, zorgappartementen of het oude verzorgingshuis. Een ander knelpunt is het gebrek aan samenhang en afstemming in de keten van de ouderenzorg. Communicatie en een heldere rolverdeling tussen zorgverleners is daarbij van belang. En ook de combinatie van wonen, zorg en welzijn met alle bijbehorende wetten en regels kan beter. Dat geldt temeer voor de hulp en ondersteuning die gemeenten bieden. Ruim een kwart van de ouderen en naasten en 17 procent van de zorgverleners zegt dat die hulp nooit of bijna nooit aansluit bij wat nodig is.
Meer tijd
De deelnemers aan het onderzoek denken dat een deel van de problemen kan worden voorkomen als er meer tijd komt voor een goed gesprek over de vraag welke zorg en ondersteuning iemand nodig heeft. Bovendien zeggen ouderen dat het ook al helpt als ze beter voor zichzelf opkomen, maar dat is niet iedereen gegeven. Onafhankelijke cliëntondersteuning kan daarbij helpen. Maar uit het onderzoek blijkt dat veel mensen niet weten dat ze recht hebben op onafhankelijke ondersteuning. En daar komt bij dat die ondersteuning vaak ook niet wordt aangeboden. Ouderen en zorgverleners denken dat een zorgverlener die zich uitnodigend opstelt en doorvraagt al zou helpen.
Ouderenvriendelijke samenleving
Alle organisaties die bij het onderzoek betrokken zijn bepleiten in dat kader een beweging die zich hard maakt voor de positie van kwetsbare ouderen. Uiteindelijk moet dat leiden tot een ouderenvriendelijke samenleving.

Grotere inzet sociaal netwerk is niet gelukt

Het aansporen van hulpbehoevende mensen om een beroep te doen op hun eigen netwerk heeft nauwelijks effect. Dat concluderen onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit voor Humanistiek in een studie naar de gevolgen van de decentralisatie van de zorg naar gemeenten. Het streven van de overheid en hulpverleners de burger ‘zelfredzamer’ te maken, is volgens de onderzoekers zelfs schadelijk: het ontbreekt kwetsbare mensen vaak aan een hulpvaardig netwerk, zodat zij het idee hebben dat zij tekortschieten zodra hulpverleners hen daarover bevragen. Het belast hen met gevoelens van „schaamte en schuld”, aldus de onderzoekers. Zij bestudeerden van 2014 tot in 2018 hoe de zorg aan thuiswonende hulpbehoevenden gestalte kreeg in vijf gemeenten. De onderzoekers schoven aan bij keukentafelgesprekken, woonden teamvergaderingen en trainingen van wijkteams bij en interviewden tientallen burgers en hulpverleners. Wat bleek? Vrijwel altijd was het netwerk óf al overbelast door mantelzorg of eigen sores, of niet-bestaand, of was er sprake van slecht contact en ruzie. „Juist mensen met problemen kloppen aan bij het wijkteam”, schrijven de onderzoekers. „Deze mensen hebben regelmatig ook kwetsbare sociale contacten.” De nadruk op zelfredzaamheid vergroot volgens de onderzoekers de ongelijkheid tussen arm en rijk: rijkere mensen kunnen zelf hun hulp regelen en betalen, armere hulpbehoevenden worden geacht een beroep doen op hun omgeving.

<< Vorige pagina