Afdeling Doesburg
Dhr. H.W. Lensink (Henk)
E: hwlensink@gmail.com

Kort Nieuws (Diverse items gezondheid)

61 artikeltjes over gezondheid
1. Nachtkrampen; 2. Extra kopje koffie: geen probleem!; 3. Radijsje snoepen; 4. Rugpijn; 5. Diabetes type 2; 6. Diabetes: leef gezond; 7. Langzaam opstaan voorkomt dementie; 8. Leven met pijn op de borst; 9. Medicijnen via internet? Beter niet doen!; 10. Sombere gevoelens; 11. Sportlustig; 12. Polyfarmacy; 13. Eczeem vanwege stress?; 14. Schadelijke damp; 15. Kalknagels; 16. Cholesterol verlagen; 17. Pluk een roos; 18. Tuinieren als medicijn; 19. Klachten over zorg; 20. Medicijngebruik; 21. Ademen; 22. Te druk; 23. Mis geen voedingsstoffen; 24. Euthanasie ter discussie; 25. Pil en koffie verkleinen kans op Alzheimer; 26. Vermageren; 27. Goed kauwen; 28. Roekelozer gedrag; 29. Gezond oud worden; 30. Geen Alzheimer door narcose; 21. Doe geen boodschappen met een rammelende maag; 32. Gezonde mond; 33. Oorsuizen; 34. Groente en vitamines; 35. ‘Hersenen krimpen door slecht slapen’ 36. Dotteren. 37. Grijze ring. 38. Ouderdom komt met gebreken. 39. Buikvet, wat doe je er aan. 40. Gewrichtspijn / Jicht. 42. Wat zijn etalagebenen? 43. Vrouwen vaker moe; 44. Drinken en Alzheimer; 45. Prijskaartje; 46. Nagelbijten; 47. Gezondheid nr. 1; 48. Cannabis; 49. Steenpuist; 50. Geheugenverlies; 51. Beweeg!; 52. Zorg goed voor jezelf; 53. Gezonde voeding zorgt voor gezonde ogen; 54. Vooral vezels; 55. Slaap; 56. Gezondheidsraad adviseert: vaccineer ouderen tegen gordelroos en 57. Hoelang blijft water in een flesje houdbaar? 58. Eet het klokhuis op; 59. Relatie gezondheid en geloof; 60. Eiwitten; 61. Zout slecht voor immuunsysteem.

1. Nachtkrampen
Wat zijn nachtelijke krampen en wat is er aan te doen? Dat zijn krampen die ‘s nachts optreden wanneer de spieren in kuit of voeten samentrekken en pijn geven. Dat onderscheidt nachtelijke krampen van rusteloze benen (restless legs) en slaapschokken, want bij deze aandoeningen treedt geen pijn op. Nachtkrampen doen zich aanvalsgewijs voor en kunnen een aantal minuten aanhouden. Hoe ouder we worden, hoe meer kans we hebben op deze krampen. Het komt bij 30 tot 50% van de senioren voor. Er bestaan wel behandelingen, maar die zijn niet altijd afdoende, zoals met de handen tegen de muur gaan staan en de kuit rekken. Dat kan ook worden gedaan voor het slapen gaan. Het medicijn hydrokinine (Inhibin) scoort redelijk goed om de pijn te bestrijden, maar daarvoor is een bezoek aan de huisarts gewenst. (Bron: NHG-Farmacotherapeutische richtlijn Nachtelijke spierkrampen in de benen)

2. Extra kopje koffie: geen probleem!
Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat een gematigde consumptie van drie tot vijf kopjes koffie per dag niet leidt tot uitdroging, zoals eerder werd verondersteld. Evenmin is koffie kankerverwekkend. In tegendeel: koffie (inmiddels opgenomen in de schijf van vijf) draagt bij aan de vochtbalans en zorgt voor verbeterde aandacht en alertheid.

3. Radijsje snoepen
Aanbevolen wordt twee ons groente per dag te eten. Dat valt niet altijd mee. Maar door standaard groentesnacks binnen bereik te hebben (in een schaaltje op het aanrecht, de eettafel, bij het Tv-kijken, etc.) kom je ongemerkt een heel eind. Het eten van radijs, snoeptomaatjes, worteltjes, bleekselderij, komkommer en noem maar op beperkt bovendien het snacken van pinda’s en dergelijke.

4. Rugpijn
Senioren met rugklachten slikken teveel pijnstillers, zegt het Erasmus MC. Bijna driekwart van hen slikt paracetamol, ibuprofen of een ande-re pijnstiller, terwijl die nauwelijks helpen de rugpijn te verminderen. Daarentegen kunnen ze wel bijwerkingen geven, zoals maagklachten en zelfs hartfalen. Vooral senioren lopen die kans. Volgens het MC is het verstandig bij rugpijn te blijven bewegen in plaats van pijnstillers te slikken. Dat helpt veel beter.

5. Diabetes type 2
Vaak hebben mensen langere tijd niet in de gaten dat ze diabetes type 2 hebben. Dat komt omdat niet iedereen duidelijke klachten heeft. En veel symptomen lijken op dingen die iedereen wel eens heeft. Denk aan futloos en vermoeidheid. Aanwijzingen kunnen zijn:
> infecties die vaak terugkomen, zoals blaasontsteking;
> slecht genezende wondjes;
> veel moe zijn, nergens zin in hebben;
> vaak dorst en veel plassen;
> last van rode en branderige ogen;
> wazig, slecht of dubbel zien;
> pijn in de benen bij het lopen, kortademigheid.
De helft van de diabetes type 2-gevallen is te voorkomen door gezond te leven. Vooral zoveel mogelijk bewegen en zo min mogelijk toegevoegde suikers in de voeding zijn belangrijk.

6. Diabetes? Leef gezond!
Diabetes, een van de meest voorkomende chronische ziekten, kan het leven sterk beïnvloeden en is een ziekte die het hele lichaam ondermijnt. Meer dan 1,2 miljoen Nederlanders hebben diabetes en iedere week komen er 1200 bij. Sport en bewegen hebben een goede invloed op de gezondheid in het algemeen en op diabetes in het bijzonder. Regelmatig bewegen en niet teveel koolhydraten (suikers en zetmeel) maken een wezenlijk verschil; net als medicatie heeft dit veel effect. Een mens wordt fitter en de bloedglucosewaarden dalen opvallend. Een gezonde leefstijl is de beste manier om klachten en latere complicaties te voorkomen. Door diabetes kunnen bloedvaten en zenuwen extra schade oplopen. Een verstandige leefstijl is dan extra belangrijk: gezond gewicht door minimaal 30 minuten bewegen per dag; gezonde voeding; niet roken en matig met alcohol. Bron: www.diabetesfonds.nl

7. Langzaam opstaan voorkomt dementie
Senioren die het zwart voor de ogen wordt wanneer ze te snel opstaan lopen een verhoogd risico op dementie, zo heeft het Erasmus MC ontdekt. Bijna 20% van 55+ heeft last van een lage bloeddruk bij het opstaan. Bij 75+ is dat zelfs 33%. Bij het opstaan daalt tijdelijk de bloeddruk ten gevolge van de zwaartekracht, waardoor de hersenen te weinig bloed resp. zuurstof krijgen. Gebeurt dat vaak dan kan schade optreden met op termijn een vergroot dementierisico (15%). De remedie is: langzaam opstaan. Bij twijfel: bezoek de huisarts.

8. Leven met pijn op de borst
Pijn op de borst kan veel oorzaken hebben. Het is niet altijd even eenvoudig te achterhalen waardoor de pijn wordt veroorzaakt. Hoe langer het duurt, hoe sterker de invloed van de pijn op het dagelijkse leven. Een veelvoorkomende maar weinig bekende vorm van chronische hartklachten is MCD (Microvasculaire Coronaire Dysfunctie). Wanneer u daar meer over zou willen weten, alsmede over de sociale consequenties van chronische pijn op de borst en hoe daar mee om te gaan, kijk dan eens op http://levenmetpijnopdeborst.weebly.com. Op deze site zijn ook diverse ervaringen en links te vinden.

9. Medicijnen via internet? Beter niet doen!
Met de komst van internet is er een wereld opengegaan. En er komen steeds meer mogelijkheden bij. In onze Berichten voor de leden besteden we regelmatig aandacht aan bepaalde aspecten van het net, zoals het regelen van bankzaken, het (veilig) bestellen van producten en de risico’s die voor internetgebruikers op de loer kunnen liggen. Conclusie: als sprake is van een betrouwbare site zijn de risico’s m.b.t. het kopen van producten niet groter dan gewoon in de winkel.
Het is via internet ook mogelijk medicijnen te kopen. Het probleem is evenwel dat meer dan de helft van de medicijnen die op internet worden aangeboden nep zijn. De beroepsorganisatie van apothekers adviseert dan ook om naar de eigen apotheek te gaan. Ook het ministerie van VWS en de Wereldgezondheidsorg. WHO waarschuwen voor het kopen van medicijnen via internet. Niet doen dus, niet omdat er aan het kopen via internet als zodanig (financiële) risico’s kleven maar omdat de medicijnen erg onbetrouwbaar zijn en daardoor levensgevaarlijk!

10. Sombere gevoelens
Meer dan 10% van de Nederlanders ≥ 12 jaar had in 2014 psychische klachten. Bij vrouwen ligt dat percentage op 14%, bij mannen op 9. Zo hadden vrouwen vaker sombere gevoelens of voelden ze zich erg zenuwachtig. Vrouwen van 75 of ouder scoren nog aanzienlijk hoger. Verondersteld wordt dat de reden moet worden gezocht in het feit dat ze vaker alleen achterblijven dan de man. (Bron: CBS)

11. Sportlustig
Gemiddeld doet ongeveer 53% van de Nederlanders wekelijks aan sport. Van de senioren tussen 65 en 80 sport 40% en tussen 55 en 60 jaar 44%. Voor de categorie 50 tot 55 jaar ligt het percentage op 46, aldus de leefstijlmonitor van het CBS en RIVM.

12. Polyfarmacy
Van alle bezoekers van openbare apotheken gebruikt 1 op de 10 meer dan vijf geneesmiddelen langdurig en zijn daarmee polyfarmaciepatiënt. Bij senioren loopt dit op tot 1 op de 3 gebruikers van geneesmiddelen (bron: SFK).
Polyfarmacie – het chronisch gebruik van vijf of meer middelen – komt vooral voor bij ouderen en kan ongewenste effecten veroorzaken. De kans op interacties en bijwerkingen stijgt met het toenemen van het aantal gebruikte middelen. Daarnaast wordt het voor de patiënt moeilijker om medicatiefouten te vermijden en neemt de therapietrouw af. Uit het zogenaamde HARM-onderzoek uit 2006 blijkt dat er drie belangrijke risicofactoren zijn voor een geneesmiddel gerelateerde ziekenhuisopname: hoge leeftijd, polyfarmacie en niet-zelfstandig wonen. Mede op basis van die bevindingen beveelt de richtlijn ‘Polyfarmacie bij ouderen’ (2012) aan bij alle patiënten van 65 jaar en ouder met specifieke risicofactoren jaarlijks een medicatiebeoordeling uit te voeren, zowel bij thuiswonende patiënten als bij patiënten in een verzorgings- of verpleeghuis. Volgens de richtlijn moeten ook patiënten die worden opgenomen in een ziekenhuis een medicatiebeoordeling krijgen. Het is triest te moeten vaststellen dat in veel gevallen deze beoordeling niet plaatsvindt. De reden is als zo vaak: geld. Huisartsen en apothekers willen apart voor het uitvoeren van een scan worden betaald.

13. Eczeem vanwege stress?
Eczeem is jeukende huisuitslag met roodheid, zwelling, schilvers, blaasjes of korstjes waarvan de precieze oorzaak niet duidelijk is. Volgens sommigen is het een gevolg van verkeerde voeding (teveel verzadigde vetten of teveel water), volgens anderen door teveel spanning. In het laatste geval lijkt dus een verband te bestaan tussen eczeem en stress. Dat zou dan komen door het hormoon cortisol, dat energie geeft en het geheugen beter laat werken bij een stressvolle situatie, maar dat tegelijkertijd ons immuunsysteem tijdelijk onderdrukt. Te lang in een stress-situatie verkeren kan dus betekenen dat we sneller ontstekingen oplopen en eczeem gemakkelijker uitbreekt.

14. Schadelijke damp
E-sigaretten zijn minder schadelijk dan gewone sigaretten maar de damp bevat wel degelijk een aantal stoffen dat in hoge gehaltes schadelijk is voor de gezondheid. Inhalatie kan leiden tot irritatie en schade aan de luchtwegen, hartkloppingen en zelfs een hogere kans op kanker, zo blijkt uit een onderzoek van het RVM. Het betreft E-sigaretten met en zonder nicotine. Het advies is dan ook E-sigaretten niet te lang structureel te gebruiken.

15. Kalknagels

Ongeveer een op de vier mensen ondervindt wel eens hinder van een zogeheten kalknagel. Het risico op zo’n verkleurde en dikkere nagel neemt toe met de leeftijd. Kalknagels worden veroorzaakt door een voetschimmel die zich meestal ophoudt in vochtige warme omgevingen zoals openbare zwembaden, sauna’s, douches. Als de afweer van het lichaam hier niet efficiënt op reageert, kan die schimmel gaan groeien. De huid kan rood en schilferig worden of er ontstaan witte weke plekken tussen de tenen. Diezelfde schimmel kan ook de teennagel zelf gaan infecteren. Die wordt dan brokkelig en dik. Nagelknippers raken er niet meer doorheen. Het is belangrijk er voor te zorgen het contact met schimmels zo goed mogelijk te weren.
1. Draag zo vaak het kan open slippers.
2. Ben je in de douche of het (zwem)bad geweest, droog je voeten en tussen de tenen heel grondig af. Trek dan niet meteen sokken of schoenen aan. Laat je voeten eerst goed drogen; schimmels gedijen immers op vochtige plekjes.
3. Was sokken en handdoeken op 60 graden om de schimmel te doden.
4. Was je voeten met een milde zeep om de natuurlijke huidbarrière zo weinig mogelijk te schaden.
5. Draag zoveel mogelijk schoenen die niet te krap zitten.
6. Draag kousen uit natuurlijke materialen en geen nylon.
7. Pak zweetvoeten aan, bijv. met talkpoeder.
8. Neem na een bezoek aan een zwembad of sauna eventueel een voetbad met azijn.
Kalknagels zijn besmettelijk en ze ogen niet fraai. Vandaar dat de meeste mensen ze willen behandelen. Dat kan met kalknagelolie voor beginnende en matige infecties of met antischimmelmedicatie. Maar het kan een poos duren voor de kalknagel helemaal verdwenen is. Voorkomen is dus de beste optie.
(bron: Plus Magazine)

16. Cholesterol verlagen
Havermoutpap is bij het ontbijt niet te versmaden, want verschillende onderzoeken laten zien dat een bepaald vezel in de haver het cholesterolgehalte verlaagt. Haver zit niet alleen in genoemde pap maar ook in muesli, ontbijtgranen en repen. (Bron: Voedingscentrum)

17. Pluk een roos
Wie geregeld een woede-uitbarsting heeft loopt vooral in de twee uur daarna een grote kans op een hartaanval of beroerte, zo blijkt uit onderzoek. Met name mensen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten kunnen hun woede maar beter temperen. Bij hen is het risico 4 keer groter dan bij mensen met een laag risico.

18. Tuinieren als medicijn
Bewegen is in sommige gevallen minstens zo effectief als het slikken van medicijnen. Dat zegt het Britse consumentenblad Which?. Dat geldt vooral voor diabetes 2 en hartziekten. Het kan ook de kans op andere ziekten verkleinen, zoals prostaat- en borstkanker. 150 minuten bewegen per week vermindert de kans van vroegtijdig overlijden substantieel (14%); 300 minuten levert een verdere daling op. Het gaat om matige inspanning, zoals boodschappen doen, tuinieren, wandelen, fietsen e.d.

19. Klachten over de zorg
Bij het Adviespunt Zorgbelang kunt u terecht met een vraag of klacht over de zorg. Zorgbelang is een organisatie die opkomt voor iedereen die gebruik maakt van zorg. De organisatie is onafhankelijk en de  dienstverlening is gratis. Medewerkers beantwoorden vragen en geven advies over vervolgstappen die kunnen worden gezet. Die vragen kunnen gaan over zorgaanbieders, het CIZ (Centrum Indicatiestellingen Zorg), het zorgkantoor, de zorgverzekeraar of de Gemeente (Wmo). De medewerkers van Zorgbelang kennen de patiëntenrechten en de zorgsector in iedere regio. U kunt Adviespunt Zorgbelang bereiken via telefoonnummer: 0900 243 70 70 (maandag t/m vrijdag van 9 – 14 uur, 10 cent per minuut) of via de website van Adviespunt Zorgbelang.

20 Medicijngebruik
Doordacht medicijngebruik is op elke leeftijd belangrijk, maar voor ouderen geldt dit extra omdat zij kwetsbaarder zijn dan jongeren. De volgende tips kunnen hierbij helpen.
> Informeer zo nu en dan bij arts of apotheker of alle voorgeschreven geneesmiddelen nog moeten worden gebruikt.
> Lees de bijsluiter. Daarin staat welke bijwerkingen u misschien kunt krijgen en of u tabletten niet mag breken (of capsules niet mag openmaken). Vaak is de bijsluiter een papiertje met kleine letters. De apotheek kan ook eigen, goed leesbare geneesmiddelinfo geven.
> Aarzel niet om de apotheek te bellen als u vragen hebt. Als het voor u niet duidelijk is waarom een medicijn is voorgeschreven, vraag dat dan na bij uw arts.
> Lees behalve de bijsluiter ook het etiket. Daarop staat hoe vaak u het middel moet innemen. Houd u daaraan. Als het van belang is staat op het etiket ook hoe u het middel moet innemen. Geeft het innemen van het medicijn problemen? Vraag uw apotheker om advies.
> Medicijn vergeten in te nemen? Kijk op de bijsluiter hoe te handelen (alsnog innemen of gewoon doorgaan met de volgende dosis).
> Hinder van bijwerkingen? Overleg met arts of apotheker.

21. Ademen
Goed en vooral niet te snel ademen is heel belangrijk. Tijdens het lezen van de berichten op deze website zou een keer of 7 per minuut voldoende moeten zijn. De meeste mensen ademen te snel, terwijl er vanwege lichamelijke inspanningen geen aanleiding toe is. Achter de computer ademt zelfs 90% van de mensen te snel. Uiteindelijk is een lichaam niet bestand tegen altijd maar te snel ademen. Het kan leiden tot burn-out, slecht slapen, vermoeidheid, gejaagdheid en depressies. Een goede ademhaling is dan ook van groot belang om je goed te voelen. Door oefeningen te doen kan (het tempo van) de ademhaling worden verbeterd. Voorbeeld: adem 2 à 3 seconden in door de neus en adem vervolgens 4 à 5 seconden uit, bij voorkeur met getuite lippen. Wacht 2 seconden alvorens weer in te ademen. Doe dat drie keer per dag gedurende 5 tot 10 minuten, de laatste keer voor het slapen gaan, want dat helpt om te ontspannen.

22. Te Dik
Bijna 6 van de 10 senioren in Nederland zijn te dik. Ze zijn daardoor minder mobiel dan de andere leeftijdgenoten, afhankelijker, depressiever en hebben vaker suikerziekte.
Vrijwel iedereen wordt zwaarder als hij ouder wordt. Van alle 65-plussers heeft meer dan de helft (57%) overgewicht. Dat zijn 1,3 miljoen mensen. Bij bijna 15% daarvan (300.000 mensen) is zelfs sprake van obesitas, dus ernstig overgewicht. Jonge ouderen hebben vaker obesitas dan 10 jaar geleden het geval was. Bij mannen is het percentage zelfs verdubbeld. En er komen er steeds meer bij. Meestal heeft dat te maken met minder bewegen, terwijl men wel dezelfde hoeveelheid calorieën blijft nuttigen. Veel ouderen denken wel dat ze genoeg bewegen, maar uit onderzoek is gebleken dat dat niet zo is. Of ze doen er nonchalant over: ‘Ik wordt van niets al dik, dat komt door mijn stofwisseling. En ik heb er nauwelijks last van’. Maar vaak wordt de werkelijkheid verdoezeld. Ouderen met overgewicht zijn minder mobiel, hebben meer pijn bij de dagelijkse activiteiten, zijn vaker incontinent, eerder depressief en worden sneller opgenomen in een verpleegtehuis. Zo zorgt overgewicht voor een lagere kwaliteit van leven.

Vindt u dat u te dik bent, overleg dan eens met de huisarts. Blijf zoveel mogelijk bewegen, vooral flink wandelen is gezond. Doe zo nodig (via de huisarts) een beroep op een diëtist(e). Het klinkt afgezaagd, maar ook vandaag geldt nog de oude zegswijze; ‘Ieder pondje gaat door het mondje!’

23. Mis geen voedingsstoffen
Waar een groot deel van de senioren last heeft van overgewicht komt een andere groep ouderen juist belangrijke stoffen tekort. Ondervoeding in Nederland is niet iets waar je dagelijks wat over leest of hoort maar komt vaker voor dan je zou verwachten.
Bij gezonde ouderen gaat het meestal niet om een tekort aan calorieën in de voeding. Maar er is wel een zeker risico dat iemand door allerlei factoren minder gaat eten of minder trek krijgt. Bijvoorbeeld door de bijwerking van medicijnen of psychiatrische problemen. Ook kunnen bij het ouder worden reuk en smaak veranderen waardoor de eetlust terugloopt. Ook als iemand zelf geen boodschappen meer kan doen neemt de kans op ondervoeding toe. Zo bekeken loopt bijna de helft van alle ouderen kans op ondervoeding. Strikt bezien komt ondervoeding evenwel bij 4 op de 100 ouderen voor.

Een tekort aan belangrijke voedingsstoffen is echter wel vaak aan de orde. Daarbij gaat het met name om vitamine D, zo blijkt uit onderzoek. Volgens de Gezondheidsraad heeft ongeveer de helft van alle gezonde senioren in Nederland daaraan een tekort. In die gevallen neemt de kans op osteoporose en botontkalking toe. Een kwart van alle ouderen, dik en dun, heeft volgens datzelfde adviesorgaan van de regering een tekort aan vitamine B12. Deze vitamine is van belang voor het zenuwstelsel en het maag-darmstelsel en helpt bij het voorkomen van bloedarmoede. Ook voor ouderen is het dus van belang gevarieerd te blijven eten: voldoende groenten en fruit, regelmatig vis, minder verzadigde vetten en meer olijfolie. En het zal niemand verbazen dat veel en intensief bewegen ook in dit verband nadrukkelijk wordt aangeraden!

24. Euthanasie ter discussie
Artsen gaan soms te snel mee in beweringen van patiënten dat ze ondraaglijk lijden. Het is daardoor niet uit te sluiten dat in Nederland mensen euthanasie hebben gekregen terwijl ze nog waardevolle jaren voor zich hadden. Aldus Theo Boer in het dagblad Trouw. De ethicus beoordeelde in de tijd toen hij in de Regionale Toetsingscommissie Euthanasie zat ruim 4000 euthanasiegevallen. Hij zegt nu dat artsen, de politiek en de vijf toetsingscommissies de euthanasiewet nog eens goed tegen het licht moeten houden. Het probleem ligt volgens Boer bij de artsen die soms niet tegen een patiënt durven te zeggen dat hij of zij niet ondraaglijk lijdt. Hij pleit ervoor de wet aan te scherpen en vooral sterkere medische componenten in te bouwen. Mogelijk dat daardoor sommige aandoeningen buiten de boot vallen, maar dat weegt niet op tegen de voordelen van het objectiveren van de criteria, aldus Boer.

25. Pil en koffie verkleinen kans op Alzheimer
Wie veel ontstekingsremmers als ibuprofen slikt heeft minder kans op Alzheimer. De pijnstiller werkt echter niet als je de ziekte eenmaal hebt. Dat blijkt uit onlangs afgerond promotieonderzoek van een Nijmeegse neurologe.
Wetenschappelijke publicaties wijzen er op dat bij Alzheimer ontstekingsprocessen aan de basis liggen. Uit een eerder onderzoek onder 250.000 ouderen blijkt dat degenen die langer dan vijf jaar een ontstekingsremmende pijnstiller gebruiken veertig procent minder kans hebben om Alzheimer te ontwikkelen. Ook dierexperimenten wijzen op een beschermend effect van ontstekingsremming tegen Alzheimer. Buikvet dat ontstekingsverhogend werkt, vergroot de kans op Alzheimer. Uit onderzoek blijkt eveneens dat ouderen met een goede fysieke conditie minder kans hebben op dementie. Een goede fysieke conditie geeft een lagere ontstekingsgraad. Mediterrane voeding tenslotte verlaagt de kans op Alzheimer volgens onderzoek met 40%. Het mediterraan dieet is rijk aan anti oxidanten en ontstekingsremmende nutriënten.
Uit onderzoek blijkt verder dat koffie beschermt tegen de negatieve effecten van cholesterol. Hierdoor wordt de kans op dementie wezenlijk verkleind. Volgens de Amerikaanse onderzoekers gaat het hierbij met name om de ziekte van Alzheimer. Onze hersenen hebben een ‘bloed-hersenbarrière die extra bescherming biedt tegen ongewenste stoffen en indringers. Cholesterol tast deze barrière aan waardoor de hersenen sneller beschadigd kunnen worden en de kans op dementie wordt vergroot. Cafeïne blijkt evenwel een beschermend bestanddeel te zijn.

26. Vermageren? Goed kauwen!
Hoe langzamer u eet, des te eerder u een gevoel van verzadiging zult krijgen. Het omgekeerde is ook waar: wanneer u te snel eet gaan de hersenen de boodschappen van verzadiging verkeerd interpreteren. Het gevolg is dat u meer gaat eten. U moet dus de tijd nemen om te genieten van wat u eet. Door goed en lang te kauwen vergroot u de kans om te vermageren.Geen zout, maar Kalium

27. Geen zout maar Kalium
Wie erg zout eet en daarbij weinig kalium binnenkrijgt, heeft een twee keer zo hoge kans te overlijden door een hartaanval, aldus Amerikaans onderzoek. Kalium compenseert deels de bloeddrukverhoging door zout – al blijft minder zout eten uiteraard belangrijk. Bananen, komkommer, spinazie, peren, sinaasappelen, bloemkool, aardappelen, broccoli en tomaten bevatten veel kalium.

28. Roekelozer gedrag
Mensen die voedingssupplementen gebruiken, bijv. vitaminepillen, worden hierdoor roekelozer ten aanzien van ongezond en onveilig gedrag, zo was onlangs in De Gelderlander te lezen. Zo staan ze meer open voor overmatig drinken. Ze geven ook aan zich meer ‘onkwetsbaar’ te voelen dan mensen die geen supplementen gebruiken.

29. Gezond ouder worden
Ouderen die ziek zijn, hoeven niet per se beperkt te zijn in hun functioneren. De helft van de zelfstandig wonende Nederlandse ouderen leeft met één of meer chronische ziekten. Toch ervaart twee derde van de zelfstandig wonende ouderen geen lichamelijke beperkingen, en voelt meer dan de helft zich gezond. Dit blijkt uit het rapport ‘Gezond ouder worden in Nederland’

30. Geen Alzheimer door narcose
Oudere mensen die vanwege een operatie onder narcose zijn geweest kunnen gerust zijn. De narcose leidt weliswaar in veel gevallen enige tijd tot een minder goed werkend geheugen, maar niet tot een verhoogde kans op alzheimer, zo blijkt uit een vergelijkend onderzoek.

31. Doe geen boodschappen met een rammelende maag
Wie met een rammelende maag een super induikt stapelt meer calorieën in zijn winkelwagentje op dan wie met een gevulde maag boodschappen doet, zo concluderen onderzoekers. Bij het winkelen belanden niet zozeer meer voedingsmiddelen in de boodschappenkar, maar vooral producten met meer calorieën.

32. Gezonde mond
Veel ouderen kampen met mondgezondheidsproblemen die voor verschillende andere problemen kunnen zorgen zoals ondervoeding, infecties van de luchtwegen, sociale isolement etc. Door adequate mondverzorging kunnen veel van deze problemen verholpen of voorkomen worden.
Onderzoek toont aan dat ouderen in het algemeen weinig weten over de relatie mondgezondheid en algemene gezondheid. Om verschillende redenen heeft de mondverzorging bij zorgafhankelijke ouderen veelal onvoldoende prioriteit. Tijdsdruk en ‘zit niet in ons dagelijks systeem’ zijn veel gehoorde argumenten. Het blijkt dat ouderen de stap naar de mondhygiënist of tandarts vaak uitstellen, denken dat er geen oplossingen zijn voor hun probleem, bang zijn voor pijn. Maar ook om financiële redenen. Een groot deel van de tandheelkundige zorg voor ouderen wordt echter vergoed uit de basisverzekering. Bovendien leeft ook de opvatting dat het niet zo erg is om problemen in de mond te hebben, het hoort toch bij het ouder worden? Maar dat hoeft beslist niet zo te zijn.
Het is in ieder geval belangrijk dat de mond minimaal één keer per 24 uur gereinigd wordt, het liefste ’s avonds voor het slapen gaan. Denk er daarnaast aan om niet alleen het gebit te poetsen, maar tussen de tanden en kiezen met bijvoorbeeld een rager of stoker te reinigen. De tong dagelijks schoonmaken met een tongschraper is ook een simpele tip om een gezonde mond te krijgen of behouden. Gebitsprothese niet met tandpasta poetsen maar reinigen met gewone zeep en het liefst de prothese ’s nachts droog bewaren in een bakje.

33. Oorsuizen
Tinnitus (komt van het Latijnse tinnire dat ‘rinkelen’ betekent) wordt veroorzaakt door een aandoening in het gehoorsysteem en kan bijv. ontstaan door langdurige blootstelling aan hard geluid, aderverkalking of een virus of ontsteking. In 40% van de gevallen is echter geen oorzaak te achterhalen. Als je het hebt hoor je een sis-, piep- of bromtoon in één of beide oren, een geluid dat er feitelijk niet is. Het is irritant en kan de gehoorfunctie (flink) beïnvloeden. Er bestaat geen goede algemene behandeling tegen tinnitus. Naar schatting een miljoen Nederlanders heeft last van oorsuizen, maar dat aantal zou ook nog wel eens een stuk hoger kunnen liggen. De mate waarin oorsuizen wordt ervaren kan sterk verschillen. Het verergert vaak in een periode van stress.

34. Groente en vitamines
Op de site www.voedingscentrum.nl is allerlei informatie te vinden over groente en vitamines. Zo wordt o.a. aandacht besteed aan de vraag hoe je het meeste profijt uit groente haalt. Dat kan door:
* de groente zo kort mogelijk te koken. Bij het bereiden van eten gaan vitamines verloren, dat kan oplopen van 10 tot 50 procent of meer. De optimale kooktijd verschilt overigens per groente.
* weinig water te gebruiken. Hoe minder water, hoe minder vitamineverlies;
* voor hele, ongesneden groenten te kiezen. Gesneden, gepureerde of uitgeperste groente zijn vaak al een deel van de vitamine C kwijt;
* groenten koel en donker te bewaren. Hoe meer zonlicht erbij kan komen, hoe meer vitamines er verloren gaan.
Hoeveel vitamineverlies er kan optreden is moeilijk te zeggen. Het hangt van diverse dingen af, zoals het soort groente, het soort vitamine, de hoeveelheid water en de temperatuur waarbij de groente wordt bewaard.

35. ‘Hersenen krimpen door slecht slapen’
Een slechte nachtrust lijkt in verband te staan met het krimpen van de grijze stof in de hersenen, zo blijkt uit onderzoek. Bij bijna alle ouderen die slecht slapen vonden onderzoekers versnelde achteruitgang in drie hersengebieden, betrokken bij redeneren, plannen, geheugen en het oplossen van problemen. Het ging hierbij om de kwaliteit van de slaap en niet zo zeer een slaaptekort. Problemen met inslapen en te vroeg wakker worden vallen wel onder slecht slapen. Het is niet duidelijk of de slaapproblemen leiden tot veranderingen in de hersenen of dat juist het krimpen van de hersenen leidt tot slechter slapen. Het is ook mogelijk dat het alle twee een beetje gebeurt. Het cognitieve geheugen van de deelnemers is niet getest, dus het onderzoek toont niet aan of slecht slapen ook daadwerkelijk invloed heeft op het denkvermogen. Eerder onderzoek toonde wel een verband aan tussen afname in hersenvolume en verminderd geheugen. (Bron: Tijdschrift Neurology).

36. Dotteren
We hebben allemaal wel gehoord van dotteren: het met een ballonnetje opblazen van een vernauwd bloedvat waardoor de bloeddoorstroming weer goed op gang komt. Ook de stent heeft later zijn intrede gedaan: een stalen veertje dat in het aangedane bloedvat uitklapt waardoor deze beter doorgankelijk wordt. Het gaat hierbij vooral om de kransvaten en deze behandeling wordt dan ook officieel percutane coronaire interventie genoemd.
De Amerikaanse arts Charles Dotter introduceerde de techniek in 1964 door bloedvaten in de benen te verwijden. In tegenstelling tot wat we zouden verwachten, werd de techniek in zijn land niet met open armen ontvangen. Sterker nog: Amerikaanse chirurgen zagen het niet zo zitten, vooral omdat er nogal wat technische problemen waren en er complicaties optraden. Het doek leek voor dotteren te vallen, maar gelukkig omhelsden Europese artsen de dottertechniek en breidden de toepassing ervan uit. En nu is deze medische behandeling voor vernauwde kransvaten niet meer weg te denken.

37. Grijze ring
Hoewel zo’n grijze ring aan de buitenkant van het oog soms aangebo-ren is, zien we deze arcus senilis (‘ouderdomsboog’) vooral op latere leeftijd. Het bestaat vooral uit vetachtige stoffen zoals cholesterol, maar dat betekent niet meteen dat we een te hoog cholesterol heb-ben. De ouderdomsboog bevindt zich aan de rand van het hoornvlies. Aanvankelijk is het nog geen ring maar zien we alleen wat grijs beslag boven en onder de pupil. Na verloop van tijd vormt het pas een ring. We zien er niet minder om en een therapie is niet nodig.

38. Ouderdom komt met gebreken
‘De ouderdom komt met gebreken’ is een gezegde waar je allerminst vrolijk van wordt. Gelukkig heeft de medische wetenschap niet stilgezeten en leven we in een welvarend land, terwijl vroeger veel ouderen al lang door de gebreken van de oude dag zijn bezweken. Denk maar aan de aanzienlijk verbeterde kansen voor hartpatiënten: dotteren, stents en bypassoperaties. Een ander groot voordeel is dat we nu zelf veel meer het heft in eigen handen kunnen nemen. Op internet is veel kennis beschikbaar. Ook medische kennis. Meer dan ooit hebben we de mogelijkheid om therapieën die artsen voor ons afspreken nog eens door te nemen op internet. We moeten dan wel weten waar we betrouwbare informatie kunnen vinden. Willen we de vinger aan onze eigen pols houden, dan moeten we daar ook wat voor doen, zoals meer kennis opdoen over medische onderwerpen. De bijsluiters doornemen van medicijnen die we slikken. Want over een tijdje zijn we misschien vergeten dat die prikkelhoest waar we last van hebben, is begonnen toen we medicijnen kregen voor onze hoge bloeddruk. En de huisarts zal wellicht ook niet meteen de link leggen dat het om een bijwerking van het medicijn tegen de hoge bloeddruk gaat. Het gaat er niet alleen om de ziektebeelden goed te kennen. Dat blijft natuurlijk erg belangrijk omdat we dan veel eerder de signalen van ons lichaam kunnen interpreteren. Maar het kan ook geen kwaad om over aandoeningen te lezen die we niet hebben, maar die we wel kunnen krijgen. Als we al vroeg door onze kennis vermoeden dat er iets aan de hand is, kunnen we ook vroeg aan de bel trekken en is de kans op genezing wellicht groter. Maar daarnaast kunnen we natuurlijk ook nog gezonder leven. Van de kant van de medische wetenschap wordt geprobeerd op de gebreken te anticiperen en ze te lijf te gaan. Van onze kant kunnen we met de verworven medische kennis ook op onszelf letten.

39. Buikvet, wat doe je er aan?
Wanneer we de 50-jarige leeftijd passeren, neemt de kans op overgewicht toe. Het is vooral vet dat daaraan bijdraagt. Buikvet, dat zich tussen de darmen en andere buikorganen bevindt, is een grotere bedreiging voor onze gezondheid dan de vetlaag die onder onze huid zit. Zo kan de stofwisseling door buikvet ongunstig beïnvloed worden en neemt de kans op hart- en vaatziekten en diabetes toe. Verder is er een direct verband met een verhoogd cholesterol, waarbij het slechte cholesterol te hoog en het goede cholesterol te laag is. Het zal geen verrassing zijn hoe we buikvet kunnen aanpakken. Het is het bekende verhaal voor overgewicht: bewegen en een dieet. Naast bewegen helpt krachttraining ook. Dat zijn bijvoorbeeld oefeningen met gewichten die we moeten optillen. Wanneer we niet een klein buikje hebben maar echt een flinke buik, dan is het zinvol om via professionele hulp je gezondheid weer op orde te krijgen. Dan kan ook nagegaan worden of in hoeverre we ons kunnen en mogen inspannen. De huisarts zal ons vast wel hierin kunnen adviseren. Lastig is het om af te moeten vallen en we bang zijn om de lekkere dingen te moeten laten staan, zoals het saucijzenbroodje of de moorkop bij de koffie. Als we echt moeten afvallen is het beter om ook in dit proces begeleid te worden door een diëtist. Dan kan het hele eetpatroon besproken worden en zal af en toe een saucijzenbroodje of moorkop zeker mogelijk zijn. Maar zelf weten we natuurlijk ook al veel van wat gezond en ongezond is. Ondertussen zijn wetenschappers natuurlijk al bezig om medicijnen te bedenken en te ontwikkelen die buikvet kunnen bestrijden. Maar die geneesmiddelen (die ook weer bijwerkingen zullen hebben), als ze er misschien eenmaal zijn, zullen vast alleen voor erge gevallen worden gebruikt, want de gezonde weg zal zijn om zelf zo veel mogelijk proberen af te vallen.

40. Gewrichtspijn
Gewrichtspijn: bewegen!
Gewrichtspijn kan het leven flink verstoren. Werken in de tuin is er dan haast niet meer bij en in de auto stappen is ook al pijnlijk. Maar goede oefeningen kunnen uitkomst bieden, want bewegen verergert niet de klachten, maar zorgen juist voor herstel. Niet bewegen is alleen maar ‘rust roest’. Wat is het voordeel van bewegen als je juist aan dat gewricht pijn hebt? De spieren en het bindweefsel worden steviger waardoor het gewricht meer steun krijgt. De stijfheid van het gewricht neemt af waardoor het soepeler wordt. Zonder bewegen kunnen de spieren, pezen en ligamenten korter worden en meer onder spanning komen te staan. Door het gewricht te bewegen wordt het, bij wijze van spreken, geolied. De olie is dan het gewrichtsvocht dat synovia wordt genoemd en het kraakbeen, aan de binnenkant van de gewrichten, van zuurstof en voeding voorziet. Het kraakbeen heeft zelf namelijk geen bloedvaten. Ook passief bewegen van gewrichten is goed voor de voeding van de gewrichten. Dus bijvoorbeeld armen en benen bewegen zonder dat ze belast worden, zodat de schouder- en heupgewrichten van zuurstof en voeding kunnen worden voorzien.

41. Aanvallen van draaiduizeligheid
Een vorm van acute draaiduizeligheid die we bij ouderen, maar niet uitsluitend ouderen, kunnen zien, is de BPPD, ofwel voluit benigne (goedaardige) paroxismale (plotselinge) positieduizeligheid. De acute klachten treden op door een andere stand van het hoofd, zoals omdraaien in bed, omhoog- of omlaag kijken of iets van de grond willen oppakken. Soms kan de duizeligheid gepaard gaan met braken en misselijkheid. Een huisarts die ervaring heeft met deze aandoening en weet welke handelingen hij moet verrichten om de diagnose te stellen zal ook de zogenoemde Epleymanoeuvre kennen om draaiduizeligheid te stoppen. Hij kan deze procedure aan de patiënt uitleggen, zodat deze het zelf ook kan doen. Daarnaast zijn er nog andere oefeningen die ook thuis kunnen worden gedaan. De oorzaak van BPPD ligt in het evenwichtsorgaan. Er kunnen minuscule steentjes ontstaan ter grootte van gruis, die in één van de drie kanalen in het evenwichtsorgaan (onderste halfcirkelvormig kanaal) aanleiding geven tot de klachten. Met de verschillende handelingen wordt geprobeerd het gruis uit het kanaal te verwijderen. De aanvallen duren vrij kort: van een paar seconden tot een paar minuten, maar het zal natuurlijk meestal niet tot één aanval blijven. BPPD kan een korte tijd heftig zijn, maar zakt dan vaak weer af binnen een paar weken, maanden of zelfs jaren, maar bij de meeste mensen zijn de aanvallen spontaan binnen een maand over.

42. Wat zijn etalagebenen?
Door vernauwing van de slagader die naar het been gaat, kan pijn bij het lopen optreden. Vaak berust de vernauwing op een afzetting van vet en kalk. Als de pijn optreedt in de bil of het bovenbeen, zit de vernauwing in een bekkenslagader. Als de pijn in de kuit gevoeld wordt, ligt de oorzaak in een vernauwing van de beenslagader. Als we met twee vingers naast elkaar in onze liezen voelen, kunnen we de beenslagaders voelen pulseren. Krachtige pulsaties van deze vaten zijn meestal een goed teken. De pulsaties kunnen echter ook verzwakt zijn. In het ergste geval is zo’n vat afgesloten en dan is dringend medische hulp nodig. De reden dat deze slagaderziekte ook wel etalagebenen wordt genoemd, is omdat het vaak door de pijn alleen maar mogelijk is kleine stukjes te lopen, dat je dan even stilstaat om van de pijn af te zijn om vervolgens weer een volgend traject af te leggen. Het lijkt er daarom op dat we door een winkelstraat lopen: af en toe staan we stil om in de etalages te kijken. De pijn die gevoeld wordt is een krampende pijn. Dat komt omdat door het gebrek aan zuurstof in het been de spieren gaan ‘verzuren’ en dat geeft die typische pijn. Naast de pijn kunnen we ook last hebben van koude voeten en dikke teennagels die minder goed groeien. Maar ook kunnen er wondjes aan het aangedane been ontstaan die maar moeilijk of niet genezen. Naar schatting lijdt een op de vijf 50-plussers aan deze ziekte en zal het bij de 60-plus-ser nog vaker voorkomen. Het is verontrustend dat de helft van hen met deze aandoening niet naar hun huisarts gaat.
Wat te doen?
Voorlichting is belangrijk. De rode draad die steeds terugkomt in de verschillende therapieën voor hart- en vaatziekten zijn de leefgewoonten. We zullen gezonder moeten leven. Ook looptraining, hoe gek het ook klinkt, want we kunnen juist niet veel lopen, is een goede therapie. Steeds wat langere stukjes proberen te lopen, dag in dag uit. De doorstroming in de collaterale vaten kan dan verbeterd worden. Ook kan de doorstroming wat verbeteren door medicijnen zoals aspirine 4 om het bloed ‘dunner’ te maken. Als een vernauwing te erg wordt, kan dotteren een oplossing zijn. Deze door de Amerikaanse arts Charles Dotter uitgevonden methode behelst het oprekken van een vernauwd bloedvat door een ballonnetje. Het gevolg is dat de slagader dan doorgankelijker wordt. Een laatste oplossing is een operatieve ingreep en dat is meestal een bypassoperatie. De toestand moet dan wel kritiek zijn, bijvoorbeeld omdat het been nauwelijks meer voeding en zuurstof krijgt en dat wonden aan het been niet meer kunnen genezen. Andere mogelijkheden zijn operatief de vernauwing wijder te maken of door het bloedvat ‘schoon te maken’, dus de vettige en verkalkte aanslag te verwijderen.

43. Vrouwen vaker moe
Moe zijn, het is een vaag begrip. Het is niet eenvoudig vermoeidheid objectief te meten. Onderzoeken gaan uit van wat mensen er zelf over zeggen. Van alle werknemers tussen 15 en 75 jaar heeft 15% last van psychische vermoeidheid. In alle leeftijdsgroepen zeggen vrouwen vaker dan mannen dat ze moe zijn. Ook vinden ze vaker dat ze meer werk moeten verzetten dan anderen. Psychische vermoeidheid kan door allerlei factoren worden veroorzaakt of erger gemaakt. De meest voorkomende oorzaak van psychische vermoeidheid is zonder twijfel stress. Het is belangrijk tijdig hulp te zoeken; psychische vermoeidheid is altijd te behandelen indien deze serieus wordt genomen. (bron o.a. CBS)

44. Drinken en Alzheimer
Een Frans onderzoek onder meer dan een miljoen dementerenden heeft aangetoond dat overmatig en langdurig gebruik van alcohol een van de grootste risicofactoren is. Onder de degenen die al voor hun 65-ste levensjaar begonnen te dementeren was de ziekte zelfs in meer dan de helft van de gevallen gerelateerd aan chronisch drank-gebruik.

45. Prijskaartje
In 2040 zullen de totale zorgkosten in ons land bijna 175 miljard euro bedragen, wat een verdubbeling betekent ten opzichte van 2015. Per Nederlander betekent dat een jaarlijkse kostenpost van meer dan 9000 euro, tegen ruim 5000 euro in 2015. (bron: CPB)

46. Nagelbijten
Ongeveer 10% van de volwassenen ‘doet aan nagelbijten’. Hulpmiddelen zoals een bitter smakende nagellak helpen soms, maar als het bijten een ingeslepen gewoonte is zet dat meestal geen zoden aan de dijk. Dan is het zaak te proberen jezelf een alternatief gedrag aan te leren. Een psycholoog, gespecialiseerd in cognitieve gedragstherapie, kan daarbij helpen. Daarnaast kunnen ontspanningsoefeningen stress verminderen waardoor meer ruimte in het hoofd ontstaat om goede voornemens te stoppen met bijten vol te houden.

47. Gezondheid nr. 1
Een goed leven, aan welke voorwaarden voldoet dat? Gezondheid is het belangrijkste. Voor vrouwen geldt dat nog iets meer dan voor mannen, zo blijkt uit onderzoek. Het rijtje ziet er als volgt uit:
> 80% vindt gezondheid;
> 75% vindt financiële zekerheid;
> 86% vindt voldoende vrije tijd;
> 62% vindt reizen;
> 61% vindt een gelukkig huwelijk;
> 55% vindt controle hebben over je eigen leven en
> 48% vindt kinderen hebben.
(bron: Bureau Gfk).

48. Cannabis
Vorig jaar is door huisartsen voor het eerst meer dan 50.000 recep-ten uitgeschreven voor medicinale cannabis. Vooral patiënten met chronische pijn gebruiken het middel. In vijf jaar tijd steeg het aan-tal recepten voor medische wiet met 400 procent, en betrof vooral cannabisolie, omdat die gemakkelijker te gebruiken is dan gedroogde bloemtoppen waar bijv. thee van kan worden gezet. (bron: SFK)

49. Steenpuist
Een steenpuist, ook wel furunkel genoemd, is een ontsteking van een haarzakje. Er kan weefselversterf optreden en pus. Voorkeurs-plaatsen zijn vaak liezen, nek en billen. Drukkende of schurende kleding kan de boosdoener zijn. Iedereen kan steenpuisten krijgen, maar bij afnemende weerstand, zoals bij senioren en diabetes kan voorkomen, zou de kans daarop toenemen. Op zich is een steenpuist vervelend en kan pijnlijk zijn. Je kunt er ook koorts van krijgen maar het is niet gevaarlijk. Wel is het heel erg besmettelijk. Hygiëne is daarom van groot belang. Soms vindt een excisie plaats, waarbij de steenpuist wordt uitgesneden, maar vaak is dat niet nodig omdat de steenpuist spontaan kan genezen: de pus komt eruit en de pijn is meteen weg. Na een paar dagen is ook de roodheid verdwenen. Antibiotica zijn lang niet altijd nodig, behalve op hele speciale plekken, zoals neus of bovenlip. Vanwege infectiegevaar worden mensen die tevens een kunstgewricht hebben wel met antibiotica behandeld. De besmettelijkheid is een groot probleem, niet alleen voor anderen maar ook voor jezelf. Je kunt weer op een andere plek een furunkel krijgen. Houd je lichaam goed schoon (met water en zeep) en was dagelijkse kleding en beddengoed bij hoge temperatuur.

50. Geheugenverlies
Net zoals ouder worden gepaard gaat met moeilijker lopen of slechter horen, kan het geheugen achteruit gaan. Vergeetachtigheid kan ook een signaal zijn van beginnende dementie. Dan gaat het geheugenverlies verder dan de gebruikelijke vergeetachtigheid bij oudere mensen. Ernstige vergeetachtigheid kan echter ook samenhangen met een depressie. Dementie is soms te genezen, afhankelijk van de oorzaken en van de vraag hoe snel de problemen gesignaleerd worden. Dementie kan bijvoorbeeld samenhangen met slechte voeding, bloedarmoede, suikerziekte, het gebruik van verkeerde of teveel medicijnen of alcoholverslaving. Deze vormen van dementie zijn veelal te genezen of te stoppen Het is belangrijk om met medisch onderzoek de oorzaak te achterhalen. Wacht dus niet te lang met naar de huisarts gaan. Van de mensen met dementie-verschijnselen lijdt ongeveer de helft aan de ziekte van Alzheimer. Deze vorm van dementie wordt veroorzaakt door een onomkeerbare aantasting van de hersenen en is tot dusver ongeneeslijk.
(Nationaal Fonds Geestelijke Gezondheid)

51. Beweeg!
Dat is gezonder dan stilzitten. Je kunt beter te dik en actief zijn dan een normaal gewicht hebben en weinig bewegen. Bij actieve mensen is de kans op suikerziekte en hart- en vaatziekten kleiner dan bij inactieve mensen, ongeacht hun gewicht. Bovendien worden bij bewegen stoffen aangemaakt die voor een goed gevoel zorgen. En het heeft een positief effect op de stofwisseling. De invloed op het gewicht is evenwel vrij bescheiden. Sporten kost energie maar het leidt nauwelijks tot een lager gewicht omdat het lichaam energiegebruik compenseert door op de basisstofwisseling te besparen.

52. Zorg goed voor jezelf
In Selfcare, een gids om goed voor jezelf te zorgen, staan praktische tips om dat te realiseren. We lopen er een paar langs. 1. Stel ‘zelfzorg’ voorop door ’s morgens 5 minuten te bidden / mediteren en te lezen in een fijn boek in plaats van direct aan de gang te gaan of via de krant geconfronteerd te worden met het leed van de wereld. 2. Maak het thuis gezellig. Dat helpt om momenten van rust en ontspanning te vinden. Zorg ook voor uzelf als u aan het werk bent. Planten en bloemen in huis zijn rustgevend. Strek elk uur de benen, bij voorkeur buiten. 3. Blijf in een relatie goed voor elkaar zorgen. Heeft de een het druk? Laat de ander dan eens voor de huishouding of het eten zorgen. 4. Erger je niet aan wat onder de categorie ‘kleine dingen’ valt. Hoe langer een relatie duurt, hoe meer ergernissen optreden. Ga daar relaxt mee om. 5. Help geregeld iemand anders die een duwtje in de rug nodig heeft. Dat is fijn voor u (dankbaarheid ontvangen is goed voor een mens en biedt referenties om te ervaren hoe goed je het zelf eigenlijk hebt) en voor degene die uw ‘duwtje’ ontvangt. Bewaak bij het helpen van anderen wel uw grenzen en zeg nee tegen extra beslommeringen die eigenlijk teveel zijn. Alweer oppassen op de kleinkinderen? Ook dat kan op een bepaald moment teveel zijn. 6. Ziek? Dat is bij uitstek het moment om goed voor uzelf te zorgen. Vermijd prikkels en teveel bezoek. Slaap als u zin heeft en maak het in bed zo comfortabel mogelijk.

53. Gezonde voeding zorgt voor gezonde ogen
Van alle 75+érs krijgt 15% te maken met maculadegeneratie, of te wel schade aan  het centrale deel van het netvlies (de macula) waardoor ze minder scherp zien. In Nederland hebben ongeveer 75000 mensen deze aandoening. Door voldoende groente, vis en fruit te eten neemt de kans op deze oogziekte met 42% af, aldus het Erasmus MC. Het devies: eet twee keer per week vette vis (zoals makreel, zalm of sardientjes) en elke dag minstens 200 gr. fruit en evenveel groente.

54. Vooral vezels!
Bij diarree moet je een banaan eten, zo wordt beweerd. En bij verstopping zou appelsap of ontbijtkoek helpen. Volgens het Voedingscentrum is daar geen enkel bewijs voor, dus onzin. Het is in beide gevallen wel verstandig veel vezels te eten. Voedingsvezels binden vocht en maken ontlasting bij diarree wat steviger. Darmbacteriën breken een deel van de vezels af waarvan ze stoffen vormen die de massa in de darmen soepel houden en de darmen zelf beweeglijk maken. Dus ook bij verstopping is het goed om veel vezels te nuttigen.

55. Slaap
Een op de drie Nederlanders slaapt slecht. Voor mensen boven de 70 ligt het percentage zelfs op 50% (onderzoek Erasmus MC). Het is een fabeltje dat senioren minder slaap nodig hebben. Net als iedereen moeten ze 7 uur per nacht slapen om voldoende uitgerust te raken. Voor senioren is het wel moeilijker die zeven uur te halen. De diepe slaap wordt korter naarmate een mens ouder wordt. Ook worden ze ‘s nachts vaker wakker, bijvoorbeeld omdat ze een zwakke blaas hebben. Omdat de slaap na je 40-ste minder wordt gaat ook het geheugen achteruit. Bij alzheimerpatiënten is de verstoring van de slaap erger dan bij anderen. Slaapverlies, zo blijkt uit onderzoek, draagt bij aan het ontstaan van alzheimer. Alcohol ‘fragmenteert’ de slaap (steeds wakker worden) en je bent een paar uur te vroeg volledig wakker. Lichaamsbeweging werkt slaapbevorderend en door elke dag een half uur stevig te wandelen ‘verdient’ een mens drie kwartier extra slaap (Amerikaans onderzoek). Andere tips om goed te slapen zijn: ga op vaste tijden naar bed en sta ook op vaste tijden op; val niet op de bank in slaap; ga uit bed als u lang wakker ligt (tot u weer slaap krijgt) en doe overdag alleen dutjes tussen 13.00 en 15.00 uur. Wat u juist niet moet doen is na 2 uur ’s middags koffie of cola drinken, evenmin chocolade eten, want ook daar zit cafeïne in; laat op de avond veel en zwaar eten; stop de dag niet zo vol waardoor u niet tot rust kunt komen en doe ’s avond geen ingewikkelde werkzaamheden (dus waar u flink bij moet nadenken) maar ontspan, bijv. door een boek te lezen.

56. Gezondheidsraad: vaccineer ouderen tegen gordelroos
De Gezondheidsraad is positief over vaccinatie van senioren tegen gordelroos met een nieuw middel. Het adviesorgaan van het kabinet vindt wel dat het nieuwe vaccin nog te duur is.
Een paar jaar geleden adviseerde de Gezondheidsraad vanwege de beperkte bescherming die het vaccin bood negatief. Inmiddels is een nieuw middel beschikbaar dat bij volwassenen van 50 jaar en ouder in 90% van de gevallen gordelroos voorkomt, ongeacht de leeftijd waarop de vaccinatie plaatsvindt. Het nieuwe middel, genaamd RZV, is veilig en veroorzaakt zelden bijwerkingen, afgezien van tijdelijk spierpijn en pijn op de plek van de injectie.
Gordelroos, een jeukende/pijnlijke huisuitslag aan de linker- of rechterzijde van het lichaam, komt vooral bij ouderen voor. Jaarlijks bezoeken bijna 90.000 mensen de huisarts voor gordelroos. De gezondheidsraad beveelt aan op de leeftijd van 60 jaar te vaccineren zodat de gezondheidswinst optimaal is. De staatssecretaris beraadt zich over het advies en zal de Tweede Kamer binnenkort informeren.

57. Hoe lang blijft water in een flesje houdbaar?
Het antwoord luidt: afhankelijk van de omstandigheden vrij lang. Als het water er helder uitziet en niet stinkt is het goed drinkbaar. Maar dat gaat niet meer op wanneer je uit de fles gedronken hebt. In dat laatste geval kunnen er bacteriën uit je mond in het water komen, waardoor bacteriegroei kan ontstaan. Ook het gebruiken van een vieze fles of een fles schoongemaakt met afwasmiddel kan leiden tot bacteriegroei. Regelmatig (om de paar dagen) omspoelen met heet water is verstandig. Het water blijft het langst goed wanneer direct zonlicht wordt voorkomen; het koel wordt bewaard en een schone, bij voorkeur glazen of roestvrijstalen fles wordt gebruikt. (Bron: WU/Waternet)

58. Eet het klokhuis op!
Mensen die een appel helemaal opeten, dus ook het klokhuis, doen hun darmen in feite een groot plezier, aldus Oostenrijkse onderzoekers. Als je het klokhuis weggooit krijg je maar een tiende van de bacteriën binnen dan wanneer je het klokhuis ook opeet (10 i.pl.v. 100 miljoen). Het klokhuis heeft een positief effect op de darmflora. En daardoor ben je beter beschermd tegen allerlei ziekten. De appel-bacteriën overwoekeren ziekmakers in de darmen. En wie kiest voor een biologische appel zorgt nog beter voor de darmen want die heeft een nog grotere variatie in bacteriën dan een gewone appel. Het is maar dat u het weet. U mag het steeltje overigens weggooien.

59. Relatie gezondheid en geloof
In elke godsdienst zijn wel richtlijnen te vinden voor een gezond leven. Maar is godsdienst ook goed voor je gezondheid? Het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft dat onderzocht. De conclusie is: min of meer. Mensen die tot een kerkelijke gemeente behoren zijn iets gelukkiger en meer tevreden dan mensen waarbij dat niet het geval is. Zo zijn protestanten en rooms katholieken gelukkiger dan onkerkelijke mensen. Dat geldt ook voor moslims. Bovendien zijn regelmatige kerk- of moskeegangers gelukkiger dan mensen die zelden of nooit gaan. Dat gelovige mensen langer leven dan ongelovige is al sinds de jaren 80 bekend.

60. Eiwitten
Veel levensmiddelen bevatten eiwit. Eiwit is belangrijk. Het levert calorieën en aminozuren. Aminozuren zijn bouwstenen voor het eiwit in lichaamscellen. Sommige aminozuren kan het lichaam zelf maken. Andere moeten uit het eten komen. Vlees, zuivel, vis, gevogelte en eieren bevatten hoge concentraties eiwitten, maar het is niet zo dat eiwitten alleen in dierlijke producten zitten. Ook plantaardige levensmiddelen, zoals brood, graanproducten, noten, peulvruchten, paddenstoelen en groenten bevatten eiwitten. Volwassen personen hebben gemiddeld ongeveer 0,8 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht nodig. Sommige groepen wat meer, zoals vegetariërs en senioren. Genoeg eiwit eten is belangrijk voor een goede gezondheid. Bovendien helpt een eetpatroon met relatief veel eiwit om op gewicht te blijven. Dat komt doordat eiwit goed verzadigt en belangrijk is om het spierweefsel in stand te houden. (Bron: Voedingscentrum)

61. Zout slecht voor immuunsysteem
Kant-en-klaarmaaltijden, pizza, chips: gemiddeld consumeren Nederlandse mannen 9,1 gram zout per dag en vrouwen 6,7 gram. Dat is meer dan het aanbevolen maximum van 6 gram per dag. Uit onderzoek blijkt dat onze zoutinname ook een deel van ons immuunsysteem verzwakt. Bij het filteren en afvoeren van het zout scheiden de nieren namelijk glucocorticoïden af, waardoor de werking van de meest voorkomende immuuncellen in het bloed worden afgeremd. (bron: newscientist.nl)

 

<< Vorige pagina